Του Δημήτρη Ανδρώνη
Εκπ/κού Μουσικής – Γεν. Γραμματέα της ΠΕΕΜΔΕ
Εισήγηση που παρουσιάστηκε στην Ημερίδα του ΚεΜεΤε για τη Μουσική Εκπ/ση, 18 Απριλίου 2005
Σκέψεις και προτάσεις για την αναπροσαρμογή του ΔΕΠΠΣ Μουσικής Αγωγής και την αποτελεσματική εφαρμογή του.
Τα τελευταία χρόνια παρατηρούμε μια προσπάθεια από
πλευράς Π.Ι., έστω και καθυστερημένα, ν’ αλλάξει τη φιλοσοφία των
Αναλυτικών Προγραμμάτων Μουσικής Αγωγής, προς μια πιο σύγχρονη
κατεύθυνση, που να είναι πιο κοντά στα νέα δεδομένα, έτσι όπως αυτά
διαμορφώνονται απ’ τις νέες αντιλήψεις γύρω απ’ την ανάπτυξη του
παιδιού και του εφήβου. Έτσι, πριν μερικά χρόνια, τα υπάρχοντα
Αναλυτικά Προγράμματα μετεξελίχθηκαν σε Προγράμματα Σπουδών και
τελευταία κάνουμε λόγο για Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγράμματος
Σπουδών, υπό το πρίσμα, επιτέλους, κάποιων στοιχειωδών αρχών της
Παιδαγωγικής. αρχές που καθιστούν τον Εκπαιδευτικό σε ρόλο Εμψυχωτή και
δίνουν νέες δυνατότητες στο μαθητή για αυτενέργεια και ανάπτυξη
ατομικών πρωτοβουλιών, ως βασικά συστατικά της επιτυχίας της
εκπαιδευτικής πράξης.
Αν τώρα συμπεριλάβουμε σ’ αυτό και την τάση, που
διατυπώνεται έντονα τα τελευταία χρόνια, για μια διαθεματική προσέγγιση
της Μουσικής και διασύνδεσής της με τ’ άλλα αντικείμενα του
Προγράμματος Σπουδών, φαίνεται να έχουμε μπροστά μας ένα ιδανικό
πλαίσιο σπουδών.
Υπάρχει όμως μια μικρή λεπτομέρεια που δυστυχώς,
για να χρησιμοποιήσουμε και κάποιους όρους απ’ τη μουσική γλώσσα, αυτό
το ενθουσιώδες και ελπιδοφόρο Crescendo των καλών προθέσεων, το
μετατρέπει σ’ ένα θλιβερό και πικρό Diminuendo των απογοητεύσεων.
Το ΔΕΠΠΣ, παρά τη στροφή που έκανε, παραμένει
αόριστο, γενικόλογο και θολό στο μεγαλύτερο μέρος των στόχων που θέτει,
εντείνοντας έτσι την σύγχυση που επικρατεί στους κόλπους των
συναδέλφων, όσον αφορά στο «τι» και στο «πως» πρέπει να διδάξουν
τελικά, καθιστώντας αδύνατη, όπως είναι φυσικό, και την τελική
αξιολόγηση του έργου τους.
Όμως, μην θέτοντας ρεαλιστικούς και ξεκάθαρους
στόχους, το ΔΕΠΠΣ, είναι δύσκολο να μπορέσει να συνδεθεί αποτελεσματικά
και με το υπόλοιπο υλικό που υποτίθεται πως θα το συνόδευε και που δεν
έφτασε φυσικά ποτέ στα σχολεία: Εποπτικά μέσα, Βιβλίο και τετράδια εργασιών – Ηχητικό υλικό – Λογισμικό – όργανα - κλπ.
και καθιστά, επίσης, δύσκολη και την κατάρτιση του αναγκαίου, ούτως ή
άλλως, προγράμματος επιμόρφωσης των συναδέλφων, ώστε να μπορούν κι
αυτοί με τη σειρά τους να το υλοποιήσουν.
Έπειτα από τις παραπάνω διαπιστώσεις και με γνώμονα
την ανάγκη που υπάρχει για την άμεση και αποτελεσματική εφαρμογή ενός
πιο σύγχρονου ΔΕΠΠΣ, καταθέτουμε κάποιες σκέψεις και προτάσεις για τους
σκοπούς και τους στόχους της Μουσικής Αγωγής στην Α/θμια και Β/θμια
Εκπ/ση, που θα μπορούσαν ν’ αποτελέσουν τη βάση ενός ευρύτερου διαλόγου
στη Μουσική Εκπαιδευτική Κοινότητα, ώστε το ΔΕΠΠΣ να πάρει την καλύτερη
δυνατή μορφή του, με περιεχόμενο πιο ρεαλιστικό, άρα και πιο εφικτό
στην εφαρμογή του.
Στον προβληματισμό μας αυτό βέβαια, εκτός απ’ το
περιεχόμενο του ΔΕΠΠΣ, θα πρέπει να μας απασχολήσουν και κάποιοι άλλοι
παράγοντες, εξίσου σημαντικοί, που συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με την
δυνατότητα υλοποίησής του, αφού σε πολλές περιπτώσεις δρουν αρνητικά
και ανασταλτικά ως προς την εφαρμογή του.
Παράγοντες όπως:
1. Το καθεστώς που θέλει το μάθημα να διδάσκεται μία ώρα.
2. Η έλλειψη χώρου, στα περισσότερα σχολεία, ώστε να μπορέσει να λειτουργήσει αίθουσα μουσικής ως εργαστήριο.
3. Ο ανύπαρκτος εξοπλισμός σε μέσα διδασκαλίας
(Όργανα – Εποπτικό και ηχητικό υλικό – Βιβλία – Η/Υ – Ηχητική
εγκατάσταση - κλπ.). Όπου αυτός υπάρχει είναι αμφιβόλου ποιότητας και
ανεπαρκής, κυρίως όσων αφορά στα όργανα. Χαρακτηριστικό είναι το
γεγονός πως το σετ οργάνων που έχει αποσταλεί στην Α/θμια απ’ το 2000
προοριζόταν για τα νηπιαγωγεία, ενώ στη Β/θμια υπάρχει παντελής έλλειψη.
4. Το εργασιακό καθεστώς, ιδιαίτερα των συναδέλφων
στη Α/θμια Εκπ/ση, που είναι αναγκασμένοι να πηγαίνουν σε τρία και
τέσσερα σχολεία, (και σε μερικές περιπτώσεις περισσότερα),
δημιουργώντας ανυπέρβλητες δυσκολίες στη διεξαγωγή του μαθήματος και
αφαιρώντας τους κάθε δυνατότητα συνεργασίας και επικοινωνίας με το
υπόλοιπο εκπαιδευτικό προσωπικό και τους μαθητές τους.
5. Το γεγονός ότι η μουσική εξακολουθεί να μένει
μακριά απ’ την πρωτοσχολική ηλικία, (Νηπιαγωγείο, Α’ και Β’ τάξη του
Δημοτικού), ένα πεδίο που όλα αυτά τα χρόνια αποτέλεσε τον κύριο χώρο
ανάπτυξης όλων των σύγχρονων ιδεών και αντιλήψεων για τη Μουσική
Εκπαίδευση.
6. Ο μεγάλος αριθμός μαθητών ανά τάξη. (Οι
περισσότερες μουσικές δραστηριότητες, σε όλα τα μουσικά συστήματα,
αποδίδουν στο μέγιστο βαθμό σε τμήματα με μικρό αριθμό μαθητών, μια και
η εμπειρία που καταγράφεται συνολικά και στον κάθε μαθητή χωριστά,
είναι μεγαλύτερη σε διάρκεια)
7. Τα προβλήματα που δημιούργησε η εσπευσμένη και η
άνευ σχεδιασμού λειτουργία των Ολοήμερων σχολείων, χωρίς να υπάρχουν οι
στοιχειώδεις υποδομές.
8. Η παντελής έλλειψη επιμόρφωσης και προγραμμάτων ακαδημαϊκής αναβάθμισης των Εκπ/κών Μουσικής.
9. Οι λίγες θέσεις που υπάρχουν για Σχολικούς Σύμβουλους Μουσικής Αγωγής.
10. Η πεπαλαιωμένη αντίληψη για το ωρολόγιο
πρόγραμμα, το περιεχόμενο των σπουδών γενικότερα και το ωράριο του
εκπαιδευτικού, σε συνδυασμό με την αδυναμία της άμεσης αξιοποίησης των
νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση.
11. Οι ραγδαίες αλλαγές που έχουν συντελεστεί τα
τελευταία χρόνια στο επίπεδο των κοινωνικών θεσμών και δομών
(Οικογένεια, Εργασιακές σχέσεις, Εδραίωση του ρόλου των ΜΜΕ, Ανάπτυξη
του διαδικτύου, κλπ.), και οι άμεσες επιπτώσεις που έχουν αυτές στη
διαμόρφωση της στάσης των μαθητών απέναντι στην εκπαιδευτική πράξη,
αλλά και η αδυναμία του σχολείου να αναπροσαρμόσει το ρόλο του, ώστε να
αντισταθμίσει τις όποιες παρενέργειες που δημιουργεί το νέο τοπίο,
δίνοντας σύγχρονες απαντήσεις που ανταποκρίνονται στα σύγχρονα
δεδομένα, διαμορφώνοντας τις εξελίξεις.
Η ανάγκη που υπάρχει για ν’ αντιμετωπιστούν όλα τα
παραπάνω, δεν θα πρέπει να εκλαμβάνεται απ’ την πολιτεία απλά ως ένα
συνδικαλιστικό αίτημα αλλά ως ένα θεμελιώδες και καθοριστικής σημασίας
στοιχείο, απ’ το οποίο τελικά εξαρτάται και η επιτυχία του ΔΕΠΠΣ.
Το όραμα για την Μουσική Εκπαίδευση στην ανατολή του 21ου
αιώνα, του αιώνα του πολιτισμού και του πνεύματος για τους
περισσότερους μελετητές, δεν πρέπει να περιλαμβάνει μόνο στόχους αλλά
και γενναίες αποφάσεις που θα διαμορφώσουν κατάλληλα το εκπαιδευτικό
τοπίο, στο επίπεδο των νέων υποδομών που χρειάζονται και της
αναβάθμισης της γενικότερης λειτουργίας του σχολείου, ώστε αυτό να
σταθεί στο ύψος των καινούριων προκλήσεων που επιβάλει η σύγχρονη
πραγματικότητα.
Σκοπός της Μουσικής Αγωγής
Απ’ το τελευταίο ΔΕΠΠΣ
Σκοπός της μουσικής αγωγής είναι πρωταρχικά η
ανάπτυξη και καλλιέργεια της ικανότητας για αισθητική απόλαυση κατά την
ακρόαση, εκτέλεση και δημιουργία μουσικής ως μιας από τις εκδηλώσεις
καλλιτεχνικής έκφρασης και δημιουργικότητας του ανθρώπου. Μέσω αυτού
του σκοπού και παράλληλα προς αυτόν, η μουσική αγωγή αποβλέπει στη
γενικότερη καλλιέργεια της δημιουργικότητας και της προσωπικότητας των
μαθητών, μέσα από την ενεργητική ακρόαση, τις δραστηριότητες μουσικής
δημιουργίας και εκτέλεσης και την ανάλυση.
Γενικοί σκοποί της διδασκαλίας της Μουσικής στην Δημόσια Εκπ/ση
Απ’ τα εκάστοτε ΠΣ και το τελευταίο ΔΕΠΠΣ
- Η ανάπτυξη του συναισθηματικού κόσμου του μαθητή και
η καλλιέργεια της προσωπικότητάς του, μέσα απ’ την ευεργετική επίδραση
της μουσικής.
- Να γνωρίσει την αισθητική συγκίνηση που απορρέει από
τη Μουσική και την ικανοποίηση που αποκομίζει από ατομικές και
συλλογικές δραστηριότητες που κοινωνικοποιούν τον ίδιο και διαμορφώνουν
τους αισθητικούς συσχετισμούς του άμεσου και διευρυμένου καλλιτεχνικού
περιβάλλοντός του.
- Να ενεργοποιήσει τις δημιουργικές δυνάμεις, τη
φαντασία και την ευαισθησία του, έτσι ώστε να εξωτερικεύσει
συναισθήματα και ιδέες, αλλά και να διαμορφώσει αισθητικό κριτήριο και
στάση απέναντι στη Μουσική.
- Τη δημιουργική επικοινωνία του μαθητή με τα μέλη της ομάδας, ως απαραίτητο στοιχείο για την ομαλή κοινωνικοποίησή του.
- Να γνωρίσει τη Μουσική Τέχνη και να έρθει σε επαφή με το φαινόμενο της παγκόσμιας μουσικής συνείδησης και σκέψης.
- Να γνωρίσει την εξέλιξη και τη διαπλοκή των ιδεών και των ρευμάτων που διαμόρφωσαν το μουσικό πολιτισμό της Ευρώπης.
- Να γνωρίσει τη Βυζαντινή μουσική και γενικότερα να
έρθει σε επαφή με τη μουσική μας παράδοση, ως αναπόσπαστο και ζωντανό
μέρος της ιστορίας μας και να εκτιμήσει την αξία της.
- Να αναζητήσει τον κοινό παρανομαστή της Μουσικής με
τις άλλες Τέχνες, έτσι ώστε να ολοκληρωθεί το τρίπτυχο της Αισθητικής
Αγωγής στο σχολείο , ( Μουσική - Εικαστικά - Θεατρική Αγωγή) καθώς και
τη σχέση της Μουσικής με τις άλλες Επιστήμες.
- Να γνωρίσει την εξέλιξη των μέσων και εργαλείων της
μουσικής από τις απαρχές μέχρι τους Η/Υ και τις δυνατότητες που
παρέχονται απ’ αυτούς για μουσική δημιουργία σήμερα.
- Να κατανοήσει την επίδραση που ασκεί ο χρόνος και ο χώρος στη δημιουργία, εκτέλεση και ακρόαση της μουσικής και την αναγκαιότητα της ζωντανής παρουσίασής της.
Προτάσεις Δημήτρη Ανδρώνη
- Να συνειδητοποιήσει τις δυνατότητες της φωνής του
ως οργάνου και ως μέσου για προσωπική έκφραση μέσα απ’ το μονοφωνικό
και πολυφωνικό τραγούδι.
- Να κατανοήσει τη μουσική ως αισθητική γλώσσα, και
ως ηχητική κατασκευή, προϊόν της οργάνωσης των ήχων και να φτάσει στο
σημείο ν’ αντιλαμβάνεται την ύφανσή της. (Τη διαπλοκή των κάθετων και
οριζόντιων στοιχείων που την απαρτίζουν, καθώς και των άλλων ιδιοτήτων
των ήχων)
- Την ανάπτυξη της ακουστικής αντίληψης του μαθητή
και της μνήμης του, ώστε να κατακτήσει την ικανότητα της συνειδητής και
ενεργητικής ακρόασης της μουσικής.
- Την ανάπτυξη και την καλλιέργεια της «εσωτερικής ακοής» ώστε να είναι ικανός ν’ αντιληφθεί οπτικά ένα απλό μουσικό κείμενο.
- Να συνειδητοποιήσει τον οικουμενικό χαρακτήρα της τονικής κυρίως μουσικής, ως συμβολικό στοιχείο ενοποίησης όλων των λαών.
- Να δώσει την ευκαιρία στο μαθητή ν’ ανακαλύψει τα
χαρίσματά του και το ταλέντο του έγκαιρα, ώστε να έχει και τη
δυνατότητα των σωστών επιλογών για την κατεύθυνση των μετέπειτα σπουδών
του.
- Να δώσει τη δυνατότητα στους μαθητές που δεν θα
ασχοληθούν επαγγελματικά με τη μουσική, ν’ αποκτήσουν εκείνα τα εφόδια
που χρειάζονται, ώστε να μπορούν να εμπλουτίσουν αργότερα τον ελεύθερο
χρόνο τους με δραστηριότητες που άπτονται γενικότερα της τέχνης και του
πολιτισμού, αφού η μουσική βρίσκεται σε όλες τις εκφάνσεις της τέχνης
και της ανθρώπινης δημιουργικότητας γενικότερα - ως συνειδητοί και
ενεργητικοί ακροατές ή ως δημιουργικά μέλη μουσικών συνόλων, χορωδιών,
θεατρικών ομάδων, συλλόγων κλπ. - επεκτείνοντας έτσι τα προσωπικά τους
οφέλη και στο κοινωνικό σύνολο.
- Να γνωρίσει τη μουσική των άλλων λαών και να
κατανοήσει την αξία της και την ανάγκη σεβασμού της διαφορετικότητας
του κάθε πολιτισμού.
- Να συνειδητοποιήσει τις πολλαπλές εκφραστικές
δυνατότητες της μουσικής σε σχέση με την ατομική και κοινωνική ζωή του
ανθρώπου και πως αυτή μπορεί να συνταιριάζεται με όλο το φάσμα των
εκφάνσεων της ανθρώπινης δραστηριότητας. (Τραγούδια του γάμου – Πένθιμη
μουσική – Μουσική ως υπόκρουση – Επιρροή στις μάζες- κλπ.)
Στόχοι της Μουσικής Αγωγής στη Δημόσια Εκπαίδευση
- Να αναγνωρίζουν και να ταυτίζουν µε εικόνες, ήχους της φύσης, του αστικού εργασιακού περιβάλλοντος και της φωνής των ζώων.
- Να εξερευνούν τους ήχους οργάνων τάξης κι άλλων ηχογόνων αντικειμένων και να τους ταξινομούν.
- Να ξεχωρίζουν το ηχόχρωμα:
- Των κρουστών οργάνων ακαθόριστου και καθορισμένου τονικού ύψους
- Των οργάνων της συμφωνικής ορχήστρας
- Των οργάνων της ελληνικής παραδοσιακής μουσικής
- Των κυριότερων μουσικών οργάνων των άλλων λαών
- Των ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών μουσικών οργάνων
- Να μπορούν να διακρίνουν τις φωνές σε γυναικείες,
αντρικές και παιδικές και ν’ αντιλαμβάνονται το ηχόχρωμα και τις
μουσικές τους εκτάσεις (Soprano – Alto – Tenor – Basso)
- Να μάθουν τη μουσική σημειογραφία στο βαθμό που
να τους επιτρέπει να διαβάζουν και να εκτελούν σε κάποιο όργανο ή να
τραγουδούν, απλά μουσικά κείμενα με σταδιακή αύξηση της δυσκολίας τους.
(Ονοματοθεσία των μουσικών φθόγγων στο πεντάγραμμο, ξεκινώντας από μια
γραμμή και φθάνοντας σταδιακά στις πέντε – Μουσικά μέτρα - τις ρυθμικές
αξίες μέχρι τα δέκατα έκτα και τις παύσεις αυτών – τρίηχο ογδόων –
παρεστιγμένα – Σύζευξη διαρκείας – Βασικούς όρους για την ρυθμική
αγωγή, για τους χρωματισμούς και τις δυναμικές- Βασικές γνώσεις για τις
κλίμακες ως πηγές άντλησης μουσικού υλικού)
- Να μάθουν να τοποθετούν τη φωνή τους, με
αυξανόμενη τονική σταθερότητα, σε διάφορα διαστήματα, να μπορούν να
τραγουδάνε απλές ασκήσεις a capella (Μονόφωνες και δίφωνες) και να τραγουδούν ομαδικά ή solo διάφορα τραγούδια, μονοφωνικά ή πολυφωνικά (Δίφωνα και σταδιακά τρίφωνα).
- Να καταλαβαίνουν την πορεία (την ανέλιξη) μιας
μελωδίας ως προς το τονικό ύψος και τη διάρκεια των νοτών της. (Το αν
ανεβαίνει ή κατεβαίνει ή αν μένει στο ίδιο τονικό ύψος) και να μπορούν
να την διακρίνουν απ’ τη συνοδεία της.
- Να μπορούν ν’ αντιλαμβάνονται μια μουσική φράση
και την επανάληψή της κατά τη διάρκεια ενός μουσικού έργου καθώς και
κάποιες στοιχειώδεις παραλλαγές της, καθώς επίσης να μπορούν ν’
αντιλαμβάνονται βασικές δομές της μουσικής, τύπου Α-Β-Α (απλές και
σταδιακά πιο σύνθετες), τύπου Rondo (Α-Β-Α-Γ-Α-Δ-κ.λ.π.) ή τύπου Σουίτας.
- Να μπορούν να γράψουν με μουσική σημειογραφία ένα
απλό μουσικό κείμενο που τους υπαγορεύεται. (Ρυθμικά και μελωδικά) και
να μπορούν, επίσης, να παρακολουθούν από παρτιτούρα, ένα απλό μουσικό
κείμενο την στιγμή που αυτό ακούγεται.
- Να παίζουν μια ποικιλία απλών οργάνων ελέγχοντας σε κάποιο βαθμό τους παραγόμενους ήχους. (Με αυξανόμενο έλεγχο της τεχνικής)
- Να εκτελούν με αυξανόμενη ρυθμική ακρίβεια, μόνοι
τους ή με άλλους (ενταγμένοι μέσα σε μουσικά σύνολα) απλά ρυθμικά και
μελωδικά σχήματα διαβάζοντας παρτιτούρα, ή από μνήμης ή ακολουθώντας
οδηγίες απ’ τον Εκπ/κό μαέστρο.
- Να αυτοσχεδιάζουν πάνω σε διάφορα μουσικά όργανα ως σολίστες με συνοδεία ορχήστρας από τους συμμαθητές τους.
- Να μπορούν να μελοποιήσουν ένα ποίημα και να το καταγράψουν με μουσική σημειογραφία.
- Να συνδυάζουν ήχους για να παράγουν απλές συνθέσεις – ηχητικές κατασκευές - με απλές μουσικές φόρμες.
- Να μπορούν να επιλέγουν μουσική για διάφορες
δραστηριότητες (Θέατρο – Εκδηλώσεις – Εκθέσεις - κλπ.) ή ψυχολογικές
καταστάσεις (χαρά – λύπη – ήττα – Νίκη – κλπ.)
- Να χρησιμοποιούν και μη συμβατικούς τρόπους για να καταγράφουν τις μουσικές τους ιδέες (Σχήματα ή διάφορα άλλα σύμβολα)
- Να ηχογραφούν τη μουσική τους, ώστε να μπορούν να την αναλύουν και να την αξιολογούν, και να μπορούν να εκφράζονται με απλούς όρους, για τη μουσική που έχουν ακούσει και εκτελέσει. (Για το «τι», το «πώς» και το «γιατί»)
- Να ακούν προσεκτικά και να μπορούν να αναλύουν
στοιχειωδώς διάφορα είδη μουσικής και αναγνωρίζουν τα βασικά τους
στοιχεία. (Ύφανση)
- Να κατασκευάζουν αυτοσχέδια μουσικά όργανα.
- Να παρουσιάζουν σε κοινό τις μουσικές τους δημιουργίες τους.
- Να αναλαμβάνουν να φέρουν σε πέρας ένα πρόγραμμα (project) πάνω σε συγκεκριμένο μουσικό θέμα και να το παρουσιάζουν στο σχολείο τους.
Μέσα επίτευξης
Κεντρικό μέσο επίτευξης των γενικών στόχων της Μουσικής αγωγής στη Δημόσια Εκπ/ση πρέπει να είναι η μουσική πράξη, η ενεργή συμμετοχή δηλαδή των μαθητών στην μουσική εκπαιδευτική διαδικασία.
Οι όποιες δραστηριότητες προσαρμόζονται και
κατευθύνονται κατάλληλα απ’ τον Εκπαιδευτικό Μουσικής – Εμψυχωτή - στο
ηλικιακό επίπεδο των μαθητών του και ξεδιπλώνονται στα πλαίσια της
σύγχρονης αντίληψης για την διδασκαλία, (απ’ το γνωστό στο άγνωστο κι
απ’ το απλό στο σύνθετο), μέσα από μια διαθεματική προσέγγιση του
αντικειμένου, προσφέροντας έτσι τη δυνατότητα για μια βιωματική
προσέγγιση της μουσικής, μέσα απ’ το παιχνίδι και τη δημιουργία.
Μέθοδοι διδασκαλίας
Παρόλο που μέχρι τη δεκαετία του ’80 οι
μουσικοπαιδαγωγοί πίστευαν ότι οι προτάσεις της κάθε μεθόδου είναι
αλληλοσυγκρουόμενες, εντούτοις άρχισαν προοδευτικά, και χωρίς να το
παραδέχονται, να τις συνθέτουν. Έτσι, οι μέθοδοι διδασκαλίας δεν θα
πρέπει να βασίζονται σ’ ένα μόνο μουσικοπαιδαγωγικό σύστημα, αλλά στη
σύνθεση και στην αξιοποίηση στοιχείων απ’ όλα τα δοκιμασμένα μουσικά
συστήματα, προσαρμοσμένων στη σύγχρονη Ελληνική πραγματικότητα.
Η εμπειρία εφαρμογής τους έχει διαμορφώσει πλέον
ένα πλούσιο σε ιδέες τοπίο, δίνοντας μας τη δυνατότητα πολλαπλών
επιλογών, ως προς το ποια κατεύθυνση ν’ ακολουθήσουμε.
Εκείνο που χρειάζεται είναι να δημιουργηθεί Δ/νση Μουσικής Αγωγής,
ως ένα μόνιμο όργανο υποστήριξης του έργου των Εκπ/κών Μουσικής και
διαχείρισης των μουσικών θεμάτων γενικότερα στην Εκπαίδευση, το οποίο
θα συλλέξει όλα αυτά τα στοιχεία και αξιολογώντας τα, θα διαμορφώσει
τους βασικούς άξονες, πάνω στους οποίους θα μπορέσει ν’ αναπτυχθεί το
μάθημα της Μουσικής Αγωγής στη χώρα μας και περιοδικά θ’ ανατροφοδοτεί
τους συναδέλφους με νέες ιδέες και καινούριο υλικό, ώστε να
διασφαλιστεί στο μέγιστο βαθμό η ποιότητα της παρεχόμενης μουσικής
εκπαίδευσης. Έτσι κι αλλιώς, η προσφορά πλούσιου και διαφοροποιημένου
εποπτικού υλικού στη Μουσική Εκπαίδευση είναι πλέον ένα παιδαγωγικό
αξίωμα.
Βιβλία μουσικής – Υποστηρικτικό υλικό
Όσον αφορά, τώρα, στη συγγραφή βιβλίων Μουσικής –
για τον μαθητή και τον Εκπαιδευτικό – νομίζουμε πως ωρίμασε πια ο
καιρός, έτσι ώστε να δημιουργηθεί μια ομάδα εργασίας, από συναδέλφους με εγνωσμένη διδακτική εμπειρία και γνώση στις νέες τεχνολογίες, υπό την εποπτεία μιας επιτροπής επιστημόνων (στα πλαίσια λειτουργίας της Δ/νσης Μουσικής Αγωγής που προτάθηκε πιο πάνω),
που έργο της θα είναι να δημιουργήσει από την αρχή ή να συλλέξει και
επεξεργαστεί κατάλληλο οπτικοακουστικό, ή άλλο αναγκαίο εποπτικό υλικό,
το οποίο φυσικά θα ανανεώνεται, για χρήση από τον Εκπαιδευτικό μέσα
στην τάξη. Θα αξιοποιήσει επίσης όλες τις υπάρχουσες εκδόσεις, έρευνες
και μεθόδους για την Μουσική Εκπαίδευση, αξιολογώντας τις μία προς μία,
με σκοπό να καταρτιστεί ένα βιβλίο – Οδηγός για τους συναδέλφους, που
θα περιέχει ολοκληρωμένες και αυτοτελείς προτάσεις
δραστηριοτήτων ανά ενότητα, προσαρμοσμένες κατάλληλα σε κάθε ηλικιακό
επίπεδο και βαθμίδα της Εκπαίδευσης, με ενιαίο χαρακτήρα που να
απλώνεται απ’ το Δημοτικό ως το Λύκειο, έτσι ώστε σε συνδυασμό με την
εμπειρία και την προσωπικότητα του Εκπαιδευτικού Μουσικής, αλλά και την διαρκή επιμόρφωσή του, ν’ αποτελεί τον κύριο κορμό ανάπτυξης των στόχων του ΔΕΠΠΣ.
Παράλληλα, είναι ανάγκη να δημιουργηθούν βιβλία
μαθητή για όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, που πρέπει να είναι πολύ
πιο λιτά, σύγχρονα και περιεκτικά, και να μην θυμίζουν σε τίποτα τα
υπάρχοντα. Δομημένα σύμφωνα με τις αρχές της Μαθησιακής Εμπειρίας και
με περιεχόμενο που να στηρίζεται στις σύγχρονες παιδαγωγικές αρχές που
αναφέρθηκαν παραπάνω.
Τονίζουμε ιδιαιτέρως εδώ, και σε σχέση με τη
θεματολογία των εν λόγω βιβλίων, την συνεργασία εκπαιδευτικών που
προέρχονται απ’ τη λεγόμενη «μαχόμενη εκπαίδευση» με την ευρύτερη
πανεπιστημιακή κοινότητα, ώστε να εξασφαλιστεί στο μεγαλύτερο δυνατό
βαθμό, η δυνατότητα εφαρμογής του περιεχομένου τους καθώς και η
ευελιξία προσαρμογής τους στις ιδιαίτερες συνθήκες του κάθε σχολείου
και της κάθε περιοχής.
Η ανάγκη της ουσιαστικής αναβάθμισης της Μουσικής
Εκπαίδευσης στη χώρα μας και της προσαρμογής της στα νέα δεδομένα,
είναι, περισσότερο από ποτέ, επιτακτική.
Και μόνο όταν αυτή γίνει πράξη θα μπορέσει το
σχολείο να μετατραπεί σ’ ένα απέραντο εργαστήρι χαράς και δημιουργίας,
που μέσα απ’ τον πειραματισμό και τη βιωματική επαφή με
τα μουσικά φαινόμενα, οι μαθητές μας θα απελευθερώνουν τις δημιουργικές
τους ικανότητες και θ’ αναπτύσσουν όλα εκείνα τα συναισθηματικά
χαρακτηριστικά που χρειάζονται, για να χτίσουν μια στέρεη προσωπικότητα
για το μέλλον τους.
|
Αρχική 
Άρθρα Μελών 
